Szydełkowanie

Szydełkowanie jest jedną z prostszych technik dziewiarskich, niemniej — by móc posługiwać się szydełkiem — trzeba przyswoić sobie pewien zasób wiadomości dotyczących podstawowych elementów splotu szydełkowego. Podstawą prawie wszystkich robót szydełkowych są: łańcuszek, półsłupek i słupek; „prawie wszystkich" — ponieważ istnieją sploty składające się wy­łącznie z łańcuszka i słupków lub łańcuszka i półsłupków, jednakże są to sploty bardzo proste. Natomiast najbardziej nawet wymyślne i skompliko­wane sploty zawierają w sobie te trzy składniki. Rys. 3 Sposób wykonania łańcuszka (rys. 1), półsłupka (rys. 2) i słupka (rys. 3) obrazują poniższe rysunki. W dziewiarstwie przydaje się również znajomość ściegów wykonywanych igłą i nitką. Brzegi dzianiny można łączyć np.: ściegiem okrętkowym (rys. 16), ściegiem za igłą (rys. 17), ściegiem krytym, ściegiem niewidocznym (rys. 18), ściegiem płaskim (rys. 19)*. Rys- 19 Rys. 20 Rys. 21 Do wyszywania na dzianinie nadają się m. in. sznureczek (rys. 20) i łań­cuszek o przytrzymywanych oczkach (rys. 21). Teraz uwaga praktyczna: na ogół podstawę robót szydełkowych stanowi łańcuszek, my zaś proponujemy podstawę, którą tworzy rząd półsłupków. Podstawę tę wykonuje się w sposób następujący: *2 półsłupki wkłuć w 2 kolejne oczka, minąć 1 o. łańa* — powtarzać od gwiazdki do gwiazdki (*-*). Taka podstawa pozwala utrzymać ładny brzeg roboty i umacnia pierwszy rząd splotu; nadaje się szczególnie do wyrobów z grubej włóczki, sploty ażurowe natomiast lepiej zaczynać od łańcuszka. * * * Zamieszczone w książce modele zostały wykonane z włóczek niedrogich i na ogół łatwo dostępnych: z wiskozy, bawełny, włóczki stylonowej, z nisko­procentowej wełny. Ładne wyroby niekoniecznie muszą być zrobione z wy- * Urszula Staniewska: ABC dziewiarstwa na aparatach. „Watra". Warszawa 1975. 8 sokogatunkowych wełen, tym bardziej, że ceny surowców naturalnych z każ­dym rokiem rosnq na rynkach światowych. Warunkiem odpowiedniego wyglądu i funkcjonalności wyrobu jest przede wszystkim prawidłowe opracowanie formy. W przedstawionych opisach mo­deli nie zawsze podane są szczegółowe dane liczbowe, zawsze jednak znaj­dują się na rysunku formy. Dlatego przed przystąpieniem do pracy należy zapoznać się z formą, a następnie opracować wykrój według własnych wy­miarów — oczywiście po uprzednim dokładnym i prawidłowym zdjęciu miary. Również w czasie tworzenia wyrobu należy posługiwać się formą, przykła­dać dzianinę do wykroju i porównywać faktyczny przebieg pracy z projektem. Takie sprawdzanie jest warunkiem prawidłowego wykonania wyrobu. W opisach splotów i modeli występuje pojęcie „oczka" (dodać 3 o., ująć 2 o. itp.), mimo iż nie chodzi tu o roboty na drutach. Jest to upro­szczenie, gdyż określenie to dotyczyć może zarówno oczka łańcuszka, jak i półsłupka lub słupka. Stosuje się je wtedy, gdy dokładne wymienianie nazw nie jest konieczne do wykonania rzędu następnego. W niektórych opisach splotów i modeli znajdują się uwagi: „przerabiać wzdłuż wyrobu" lub „początek roboty stanowi bok modelu"; są to dwa równoznaczne określenia sposobu wykonywania dzianiny — prostopadle do dołu ubioru. Ten odmienny od tradycyjnego sposób dziania nie sprawia szczególnych trudności, a nadaje się zwłaszcza na tak modne obecnie bluzki i swetry wykonywane w całości razem z rękawami (tu początek roboty stanowi rękaw). Uwagi te dotyczą splotów, które w układzie pionowym prezentują się korzystniej, oryginalniej niż dziergane poziomo. W kilku modelach opis wykonania kończy się słowami: „tył zakończyć prosto". W obecnej modzie daje się zauważyć tendencja do tworzenia ramion prostych (bez spadku ramienia). Tego typu fason ułatwia wykony­wanie pracy, ale jest odpowiedni tylko dla osób o prawidłowej budowie. Na sylwetkę o ramionach pochyłych lepiej wykonać skos ramieniowy. Na zakończenie kilka słów o konserwacji dzianiny. Materiały zastoso­wane w opisanych modelach można z powodzeniem prać w warunkach domowych - środkami - powszechnie dostępnymi w handlu (szczególnie wskazane płyny do prania dzianin). Suszyć najlepiej rozłożone na siatce nylonowej. Prasować dzianin raczej nie należy, gdyż żelazko spłaszcza (i częściowo odkształca) wypukłą fakturę splotu szydełkowego, natomiast bez szkody dla splotu można dzianinę odparować przez zaparzaczkę. W tym celu należy wyrób przypiąć szpilkami do formy, zaparzaczkę — czyli płat niekrochmalonego, spranego płótna — zamoczyć w wodzie, mocno wyżąć i rozłożyć na dzianinie. Gorące żelazko przytrzymywać w niewielkiej odle­głości nad zaparzaczką nie dotykając wyrobu i stopniowo przesuwać nad całą odparowywaną powierzchnią. W ten sposób można również odparo­wywać wypchane podczas noszenia rękawy sweterka lub nogawki spodni. Powtarzać stale rząd 2. Splot jest odpowiedni na sukienki i spódniczki, gdyż daje się łatwo posze­rzać przez zwiększanie liczby oczek łańcuszka. Można też jednocześnie zwiększać liczbę półsłupków, np. *2 półsłupki, 4 o. łańc, 2 półsłupki w to samo oczko*.